Gisterenavond 7 juni 2026 werden in de Gentse Bijloke voor het eerst de ‘Architectuur Prijs Vlaanderen’ uitgereikt. Dat waren er zes. Eén algemene van de vakjury, bestaande uit Vlaams Bouwmeester Véronique Claessens, architect Mechthild Stuhlmacher en architect Sumayya Vally. En vijf specifieke van de publieksjury, een goedgekozen groep burgers die net als de architectuurprofessionals de 20 genomineerden live bezochten en hun favoriet bekroonden. Ze kenden prijzen toe in de categorieën Wonen, Zorgen, Ontmoeten, Leren en Werken. Met telkens een focus op de maatschappelijke meerwaarde en de samenwerking tussen alle betrokkenen bij het project, van architect tot eindgebruiker. Hieronder de korte samenvatting die het Vlaams Architectuurinstituut ons toestuurde, opgesmukt met enkele nuttige links naar specifieke pagina’s van de architectenbureaus & andere extra info.
Vakjuryprijs:
Goujons toren – Renovatie van een modernistisch gebouw met 378 bewoonde appartementen
▪ Architect: Karbon’ architectuur en stedenbouw, TVK
▪ Opdrachtgever: Foyer Anderlechtois (De Anderlechtse Haard)*
▪ Gebruiker: Foyer Anderlechtois (De Anderlechtse Haard)
De Goujons toren, herkenbaar aan zijn geplooide vorm, werd in de jaren 1970 gebouwd langs de voormalige bedding van de Zenne. Met 378 wooneenheden is het vandaag het grootste appartementsgebouw van het Brussels Gewest. Het doel van de renovatie was om het wooncomfort te verhogen en tegelijk het energiegebruik te verminderen. De appartementen kregen ruime terrassen die extra leefruimte bieden. Om dit te realiseren plaatsten de architecten een volledig nieuwe gevelschil rond het bestaande gebouw. Ook het gelijkvloers kent een nieuwe invulling. Drie voormalige woningen maken plaats voor nieuwe collectieve voorzieningen, waaronder een sportzaal, een gemeenschapsruimte en de uitbreiding van het bestaande medisch centrum.
De vakjury Architectuur Prijs Vlaanderen 2026 hierover:
“De Goujons toren is een gedurfd en zelfverzekerd statement over de toekomst van de sociale woningbouw: ambitieus van vorm, nauwkeurig uitgevoerd en nauw verweven met de dagelijkse realiteit van de bewoners .”
* Noot op de VAi-website bij deze winnaar: ‘Na de Pano-reportage (VRT 20 mei 2026) veroordelen VAi en de vakjury de vermoedelijke wanpraktijken, met blijvende erkenning voor de architecturale kwaliteit.’
Video over winnend project vakjury >
Publieksjuryprijs Wonen:
Tuighuisstraat – Stedelijk en sociaal inbreidingsproject voor sociaal wonen
▪ Architect: MAKER architecten
▪ Opdrachtgever: SW+
▪ Gebruiker: huurder woonmaatschappij
Oorspronkelijk was de Tuighuisstraat in Kortrijk een tuinwijk, met achter SW+ tuinen die uitkwamen op een gemeenschappelijke groene ruimte. Het nieuwe inbreidingsproject herdenkt en breidt dit erfgoed uit met sociale woningbouw. Het bundelt zeven bestaande percelen en ontwikkelt ze tot drie bouwvolumes met een mix van appartementen, studio’s en duplexwoningen. Een open en toegankelijke ruimte op het gelijkvloers nodigt bewoners uit tot gezamenlijk gebruik en versterkt het sociale weefsel van de wijk. Daarnaast worden
op elf percelen rijwoningen gerealiseerd. Aan de achterzijde ontstaat ruimte voor nieuwe woonvormen, zoals kangoeroewonen, thuiswerkplekken en andere flexibele invullingen die inspelen op veranderende woonbehoeften.
De publieksjury Architectuur Prijs Vlaanderen 2026 vat het zo samen:
“Tuighuisstraat overtuigt door zijn coherente verhaal, zijn stedelijke inbedding en zijn vermogen om sociale huisvesting op een open en inclusieve manier te benaderen. ”
Video over winnend project Tuighuisstraat >
Publieksjuryprijs Zorgen
Tonuso – Centrum voor jeugdzorg
▪ Architect : ZAmpone architectuur, uma architecten
▪ Opdrachtgever: Tonuso vzw
▪ Gebruiker: Tonuso vzw
Tonuso Vilvoorde is een centrum voor bijzondere jeugdzorg en biedt plaats aan een twintigtal kinderen en jongeren. Het voormalige schoolgebouw krijgt binnen een strakke plattegrond een nieuwe invulling, met bijzondere aandacht voor het vermijden van een ‘instellingsgevoel’. Het project biedt onderdak aan twee leefgroepen, een gemengde groep en een meisjesgroep, aangevuld met enkele studio’s voor begeleid zelfstandig wonen. In deze kleinschalige opzet staat het creëren van een veilige, warme en stimulerende leefomgeving centraal.
De publieksjury:
“Binnen de categorie zorgen is er een spanningsveld tussen de specifieke noden van doelgroepen en zorgverleners en architecturale verfijning. Tonuso laat zien hoe je die elementen met empathie en engagement kunt samenbrengen tot een zorgzame omgeving. ”
Video over winnend project Tenuso >
Publieksjuryprijs Ontmoeten
NAVIGO Visserijmuseum – Museumdepot met educatieve en museale ruimtes
▪ Architect : Havana architectuur
▪ Opdrachtgever: Gemeente Koksijde
▪ Gebruiker: NAVIGO Visserijmuseum
Het bestaande museum NAVIGO Visserijmuseum in Koksijde werd uitgebreid met een nieuw depotgebouw, een educatieve leskeuken en een bijkomende museale vleugel. Samen vormen ze één samenhangend geheel, met een gedeelde architecturale vormentaal.
De publieksjury:
“Het NAVIGO Visserijmuseum vult het begrip ontmoeten op een veelzijdige en gelaagde manier in. Het museum overstijgt zijn rol als tentoonstellingsruimte en ontwikkelt zich tot een breed sociaal platform.”
Video over winnend project NAVIGO >
Publieksjuryprijs Leren
Manchestergebouw – Centrum voor basiseducatie
▪ Architect: Areal Architecten
▪ Opdrachtgever: CBE Ligo ZOVL
▪ Gebruiker: CBE Ligo ZOVL
In 2023 kocht Ligo ZOVL de onderste twee bouwlagen van een voormalige spinnerij in Aalst en transformeerde het tot een centrum voor volwassenenonderwijs. Het project biedt ruimte aan basiseducatie en opleidingen voor kortgeschoolden. De herinrichting zet in op ruimtelijke kwaliteit, ontmoeting en interactie tussen de gebruikers.
De publieksjury:
“Het Manchestergebouw is een weloverwogen leerlandschap waarin erfgoed, functionaliteit en toekomstgerichtheid samenkomen. Met een beperkt budget slaagt het project erin een maximale ruimtelijke kwaliteit te realiseren.”
Video over winnend project Manchestergebouw >
Publieksjuryprijs Werken
Usquare Feder – Werkruimte met ontmoetingshub
▪ Architect: evr-architecten, BC architects & studies & materials, Callebaut Architecten
▪ Opdrachtgever: VUB – ULB – SAU/MSI
▪ Gebruiker: VUB – ULB
Na jaren van leegstand heeft de voormalige rijkswachtkazerne in EBC architectslsene een nieuwe toekomst. Met Usquare Feder werden zeven historische gebouwen herbestemd tot een internationale universiteitssite en een multifunctionele stadswijk waarin onderwijs, onderzoek en stedelijk leven samenkomen.
De publieksjury:
“Usquare Feder onderscheidt zich dankzij de vanzelfsprekende aandacht voor inclusie. Het gebouw functioneert als een open stedelijke plek waar verschillende gebruikersgroepen elkaar kruisen, vergelijk baar met een stationsgebouw.”
Video over winnend project Usquare >
Alle beelden © Dieter Daniëls voor VAi | Vlaams Architectuurinstituut vzw