Wat fotograaf Stephan Vanfleteren met ‘Transcripts of a Sea‘ doet in het MSK van Gent – zijn werk confronteren met dat van andere meesters – doet kunstschilder David Hockney vanaf 4 oktober 2025 in het Musée des Beaux Arts van Mons/Bergen met de tentoonstelling ‘David Hockney. The Song of the Earth‘. Of ‘Le chant de la Terre’ in het plaatselijke Frans. Het CAP presenteert er een ‘polyfone reis die schilderkunst, muziek en poëzie combineert’. Met de symfonie ‘Das Lied von der Erde’ van Gustav Mahler als rode draad. Vanfleteren en Hockney delen trouwens ook een grote liefde en fascinatie voor de natuur. Al vindt die laatste dat schilderijen nog wat meer kunnen dan foto’s. Stephan Vanfleteren citeert hem in Transcripts of the Sea, het boek: ‘David Hockney beweert: “We simply got to a point where we think the camera can photograph anything. Well it can’t, really. It can’t compete with painting at all.” Vermoedelijk is het niet beledigend bedoeld, maar misschien moet hij toch eens de seascapes van Hiroshi Sugimoto herbekijken.’
Curator Isabelle Cahn, ereconservator van het Musée d’Orsay , brengt in deze expo een uitzonderlijke reeks schilderijen van de Britse kunstenaar David Hockney (°1937) samen. Waaronder enkele op monumentaal formaat, maar ook composities gemaakt op een iPad. Ze gaan de dialoog aan met werken van Vincent van Gogh, Edvard Munch, Constantin Meunier en Scandinavische symbolistische schilders van het begin van de 20e eeuw, zoals Albert Edelfelt en Konrad Mägi.
Verdeeld over zes secties en drie audiovisuele installaties van Sylvain Roca, verkent de tentoonstelling de diepgaande relatie tussen de mens en de natuur: moeder aarde, velden, seizoenen, bloemen en bomen, maar ook eenzaamheid en poëzie. In elke ruimte is er een dialoog tussen schilderijen, muziek en tekst, die Mahlers Das Lied von der Erde weerspiegelt. Dit werk, gecomponeerd in 1907-1908, is een eerbetoon aan de natuur, haar fragiele schoonheid en haar vitale kracht. Het speelt de rol van rode draad doorheen de werken, verbindt de verschillende kunstenaars en bezorgt je als bezoeker een aangename visuele én auditieve ervaring.
Beeldende kunst en muziek worden zelden samen gepresenteerd. Nochtans brengen ze vergelijkbare of zelfs identieke boodschappen over. Veel schilders hebben zich echter door muziek laten inspireren. En hebben geprobeerd geluiden in kleuren om te zetten. Onder hen is David Hockney waarschijnlijk de meest gepassioneerde. Hij heeft het idee van actieve betrokkenheid bij een schilderij overgebracht, wat een soortgelijk proces kan zijn als ‘luisteren’ naar het kunstwerk. Zonder beide uitingsvormen te vermengen, is het de ambitie van de tentoonstelling om – zoals ze het zelf zeggen – ‘synesthesie te creëren die de contemplatie van de werken verrijkt en hun emotionele impact vergroot, zodat de essentiële boodschap van de kunst in haar verbinding met de natuur beter kan worden begrepen.’ Of je dit nu begrijpt of niet: ga en geniet van wat je ziet, en hoort. Dat kan gratis met een museumpas, trouwens.
Parallel hieraan loopt in de Zuilenzaal ook de expo “Voyages d’un geste” van Kevin Douillez. Deze Belgische beeldend kunstenaar verkent hierin de schilderkunst als een instinctieve taal. Zijn ruwe, vrije gebaren schetsen innerlijke landschappen waarin materie en emotie met elkaar verweven zijn. Elk doek wordt een zintuiglijke reis, een zoektocht naar evenwicht tussen intensiteit, stilte en licht.
En het CAP zet tegelijk ook de Nederlandse kunstenares Emmy Bergsma onder de spotlights. Als artist in residence in het Maison van Gogh in Cuesmes werkte ze aan de band met de natuur en het milieu. Het resultaat daarvan is sterk geïnspireerd door Vincent van Gogh en krijgt een podium in zowel het CAP als het Maison Van Gogh in Cuesmes.
Schilderijen © David Hockney / tekst met dank aan CAP Mons. Hieronder de allereerste zaalbeelden van de expo.
