In het KMSKA loopt momenteel Nachtreis, de eerste solotentoonstelling van onze landgenoot Hans Op de Beeck (Turnhout, 1969). Dat mocht er wel eens van komen, want zijn werk werd al wereldwijd geëxposeerd, van Japan tot in de VS, van Finland tot in China. Maar kijk: de nieuwe expo in Antwerpen is meteen een van zijn grootste ooit, met 40 levensgrote werken verspreid over 1500 vierkante meter. Hans Op de Beeck toont er verstilde mensen, dieren, voorwerpen, in situaties en landschappen. Ze nemen je meteen mee in een imaginaire wereld, in vele verhalen. Wat opvalt: ze zijn haast allemaal uitgevoerd in alleen maar asgrijs, op enkele details als lentebloemen na. Die ontkleuring is onaangenaam, onheilspellend. Waarom zijn ze ‘bevroren’? Wat is er gebeurd? Of wat staat er nog te gebeuren? De tentoonstelling maakt een grote indruk, de donkere ‘Nachtreis’ wekt gevoelens op, stelt onuitgesproken vragen, en tast finaal de grens af tussen leven en dood, tussen het tijdelijke en het oneindige.
In het KMSKA zou je blijven kijken, voelen, denken, analyseren. Niet alleen de beelden en installaties geven daartoe aanleiding, maar ook de vele details die intrigeren. Zoals bij ‘The Horseman’ uit 2020, de ruiter met een aapje op zijn schouder, die hem beschermt tegen de zon. Hij is op tocht, en zijn paard is geladen met slaapgerief, een trompet, tientallen sleutels, vele flessen en andere al dan niet gebruikelijke objecten. Waar gaat hij naartoe en waarom neemt hij precies die spullen mee? Is hij op de vlucht? Wat ziet hij achter zich? Overal maken de kunstwerken een indringende eerste indruk, en tegelijk roepen ze om diepgaander bekeken en begrepen te worden. Wat meestal niet helemaal kan tijdens een museumbezoek. De tijd is sowieso beperkt. Soms is het te druk. En ook: live alles tot in elk detail onderzoeken, zou een gigantische overdaad aan prikkels veroorzaken, dat krijgt haast niemand verwerkt.
Daarom is het Nachtreis-boek een geschenk uit de hemel. Het toont haarscherpe overzichtsfoto’s van de installaties. Maar zoomt ook in op delen ervan, op de details. Waardoor je er thuis vele keren kan induiken, en kan staren én genieten zolang je maar wil. Zo passeert de expositie in verschillende etappes nog eens de revue en zet je hersens aan het werk. Bij de paginagrote foto’s vind je geen titels of commentaar, zodat je ongeremd kan denken en voelen wat je wil. Helemaal achteraan staan de beelden wél opnieuw opgenomen, in miniatuurversie dan, met titel, jaartal en een beknopte uitleg. De foto’s en de teksten werden gedrukt met ‘zilveren’ inkt op matzwart papier, erg mooi en stijlvol is dat. Diezelfde combinatie van zilver op matzwart siert ook de voor- en achtercover. Pluim voor Hannibal Books, uitgever Gaultier Platteau, vormgever Tim Bisschop en de anderen die hieraan meewerkten. Knap en verzorgd uitgeefwerk is dit. Om nog lang en aandachtig in te grasduinen.
—
Nachtreis van Hans Op de Beeck, expo in het KMSKA en uitgave bij Hannibal Books.
Werken © Hans Op de Beeck | Foto’s © Studio Hans Op de Beeck, Dominique Provost, ZNOR
