ARCHITECTUUR BOEKEN

07/12/2020 at 14:56

Meer dan de Boekentoren alleen

Cover boek Torens van Boeken Ons eerste idee toen we over dit boek hoorden: ‘Fijn, een uitgave over de gerestaureerde Boekentoren!’ Maar kijk, soms krijg je veel meer dan je verwachtte. Torens van boeken is immers een naslagwerk over de veel langere geschiedenis van de Gentse universiteitsbibliotheek. Die start dus niet in 1942, toen het gebouw van Henry Van de Velde werd voltooid, maar wel in 1797. Aan de Ottogracht was dat, waar een collectie boeken dankzij de Franse revolutie aan de oorsprong lag van een openbare bibliotheek in de Baudeloo-abdij. Niet dat die locatie zo geweldig was, want te vochtig en dus schadelijk voor de werken. Maar vele verhuisplannen draaiden op niets uit en het was 145 jaar wachten op de Boekentoren vooraleer aan dat euvel zou worden verholpen.

Het verhaal over de oorsprong van de huidige universiteitsbibliotheek op de Blandijnberg, is maar een van de vele ongemeen boeiende wetenswaardigheden die de Gentse historicus Ruben Mantels uit zijn pen tovert in dit nieuwe Torens van boeken. Hij gaat daarbij uiterst grondig te werk en vertelt niet alleen over de bibliotheken zelf, maar ook over de historische omstandigheden en de mensen die het allemaal verwezenlijkten, met de hoofdbibliothecarissen in een hoofdrol uiteraard. Zo was er bijvoorbeeld René Apers, die het ontwerp van Henry Van de Velde maar niks vond, en in 1935 samen met o.a. Armand Cerulus een eigen ontwerp uitwerkte, een voorstel tégen dat van Henry Van de Velde. Ze stelden een ‘degelijk en praktisch gebouw’ voor, en bleven daarmee weg van de ‘esthetische idealen van het modernisme’. Maar helaas – of gelukkig maar – werd het toch de hoge Boekentoren van Van de Velde.

Dit bijna 400 pagina’s dikke boek is een heerlijk vette kluif voor al wie geïnteresseerd is in Gent, in blibliotheken, in de letterkunde, in architectuur en in geschiedenis. Wat in deze tijden van snel en hapklaar nieuws opvalt: Torens van boeken staat ook bol van verwijzingen, voetnoten en bronvermeldingen. Het doet deugd om te zien dat grondig onderzoek nog kan, en ‘vertalingen’ naar leesbare verhalen een plek vinden. En o ja, ook wie houdt van beelden komt aan zijn of haar trekken: deze uitgave trakteert je op vele tekeningen, schetsen, kaarten en vooral ook foto’s uit de oude doos. Zeer lees- en kijkwaardig allemaal, en daardoor een prima compagnon voor tijdens de komende kerstdagen.

Torens van boeken van Ruben Mantels, 384 pagina’s boekengeschiedenis in een hardcover, voor 39,95 euro bij je thuis.
Beelden © Michiel Hendryckx, Hannibal Books, Collectie Boekentoren UGent.