BOEKEN HART

24/01/2014 at 08:37

Over wat we niet begrijpen

verhalen voor het sterven gaan coverknipEr zijn zo van die boeken waar je een zwak voor hebt nog voor je ze gelezen hebt, zelfs nog voor ze in de winkel liggen. ‘Verhalen voor het sterven gaan’ is er zo een. Arts en docent Marc Cosyns (een naam die u wellicht snel koppelt aan het euthanasiedebat) vroeg zowat vijftig auteurs om een verhaal te schrijven voor zij voor wie het einde nabij is.

Een nobel doel, doch een beetje delicaat. Weten wij, die vooralsnog springlevend zijn, werkelijk wat het moet zijn te sterven? Mark Eyskens, die voor het boek een lang gedicht levert, merkt dan ook terecht op: ‘Uw vraag is origineel en een beetje benauwend. Eigenlijk vraagt u van mij, althans verbaal, aan stervensbegeleiding te doen?’ Ook Sigirid Spruyt plaatst eerst een kritische noot alvorens zich achter de schrijftafel te zetten: ‘Is het niet van een ongewilde hoogmoed getuigend van de niet-stervenden (pasmaarop!) om voor de stervenden te schrijven wat zij zouden willen horen. Alsof wij zouden weten wat dat is.’

Dat is meteen ook wat het boek zo mooi maakt. De eerlijke, persoonlijke insteek en de intuïtieve keuzes waaruit telkens affiniteit blijkt met samensteller Marc Cosyns, en/of met het onderwerp. Dat lezen we in de bio’tjes en de briefwisseling, die elk verhaal voorafgaan. Dat verhaal is echter niet steeds een verhaal. Soms is het een gedicht, soms zijn het foto’s, soms zelfs een graphic novel. Jean Paul Van Bendegem waagt zich zelfs aan een ‘Poëtische mathematica van geboorte en dood’ en zijn collega Paul Verhaeghe buigt zich filosofisch over ‘Eros en thanatos’. Chacun son métier.

Die laatste zegt: ‘Ik schrijf over wat ik niet begrijp, in een poging het wat minder niet te begrijpen.’ Misschien is dit wel, los van de hoogmoed, het doel van dit boek: ons trachten te verzoenen met datgene waarmee geen verzoening mogelijk is. Het onverbiddelijke heengaan dat op een dag komt. Want het zou me niet verwonderen dat deze bundel, die eigenlijk voor stervenden bedoeld is, uiteindelijk veel meer troost biedt aan de levenden. Ook goed.

‘Verhalen voor het sterven gaan’, samenstelling Marc Cosyns, Uitgeverij Vrijdag, vanaf 15 februari 2014 in de winkel. Met bijdragen van o.a. Wim Opbrouck, Alain Platel, Pascale Platel, Dirk Pauwels, Marijke Libert, Ilah, Griet Op de Beeck, Annelies Rutten, Joke van Leeuwen, Annelies Verbeke en vele anderen.