BOEKEN HART

02/06/2013 at 09:21

Liefde geeft zin

‘Iedereen weet (of zou moeten weten) dat de hartstochtelijke liefde slechts enkele jaren duurt. Als het stel na het verdwijnen van de hartstocht wil voortbestaan, zal het hem moeten omzetten in een stabielere vorm van liefde, in een liefde die niet wordt ondergaan, maar gekozen, ontwikkeld en opgebouwd. Bijvoorbeeld een tedere vriendschap die een duurzaam karakter kan krijgen. In elk geval is deze omschakeling niet gemakkelijk. Zestig procent van de huwelijken uit liefde loopt op een scheiding uit. Ondanks alle moeilijkheden die het huwelijk uit liefde doet ontstaan, is het voortaan de enige verbintenis die het ons waard lijkt geleefd te worden.’

over-de-liefde-luc-ferry-9789029587327-voorkantAan het woord is Luc Ferry, filosoof en voormalig Frans minister van onderwijs (2002-2004). Na ‘De god-mens of de zin van het leven’ (1998) en ‘Beginnen met filosofie. Met andere ogen kijken naar je leven( 2007) schreef hij nu ‘Over de liefde. Een filosofie voor de XXIste eeuw’. Hierin legt hij uit hoe we geëvolueerd zijn van een gearrangeerd huwelijk naar een samenzijn uit liefde, en hoe dat voor velen van ons de grootste drijfveer is geworden. De nieuwe levensfilosofie die hij voorlegt tilt de liefde naar het macroniveau: hoe kunnen we ze hanteren als ordenend principe in onze maatschappij? Hierin is hij zeer ambitieus: ‘Ze is een nieuw beginsel van zingeving, een richtsnoer van een volkomen nieuwe opvatting van het goede leven: ze luidt een nieuw tijdperk in van de geschiedenis van het denken en het leven.’

Ferry is hier relatief onbekend maar bij onze zuiderburen smeert hij zijn denkbeelden uit voor breed publiek. Hij is vaak te gast in talkshows en zijn boeken worden gretig gelezen. Immer scherpzinnig is hij, maar zonder het dedain dat normaal gezien met zijn intellectuele klasse gepaard gaat. En passant serveert hij in ‘Over de liefde’ ook een paar inzichten over zijn stokpaardje: het onderwijs. Hij verfoeit de lokaaspedagogiek: we doen te veel aan cocooning, en onze overgevoelige kinderen worden eerst met plat entertainment gelokt naar een onderwerp, alvorens ze duchtig willen studeren. Tegen alle pedagogische opvatting in zegt hij: ‘De motivatie en de belangstelling moet niet aan het werk voorafgaan, maar omgekeerd, gaat het werk voor een heel groot deel aan de belangstelling vooraf.’ Lees: de jeugd moet harder worden aangepakt, en niet zo gepamperd. Taaie onderwerpen als chemie, fysica en zelfs muziek: ze worden pas interessant nadat je je er terdege in hebt verdiept. Ferry betreurt dat we de ‘marteling’ uit het onderwijs hebben gehaald door de overdreven liefde die we voor onze kinderen koesteren.

Dat en nog vele andere provocerende inzichten vind je in ‘Over de liefde’. Geen hapklare brok, maar goed voer voor filosofiefanaten. Eén minpunt: de stugge vertaling. Dat mocht vlotter. Wie kan leest het boek dus best in het Frans.

Luc Ferry, ‘Over de liefde. Een filosofie voor de XXIste eeuw’, De Arbeiderspers, 2013.